printlogo


خداحافظی با فرزند خلف استقلال
ایرج دانایی‌فرد، از یاد رفته
ایرج دانایی‌فرد، از یاد رفته
کد خبر: 90817 تاریخ: 1397/9/21 15:40
بر مرگ ایرج ‎دانایی‌فرد، نه به دلیل فقدانش که سرنوشت ناگریز همه‌ ماست که به سبب استعاره‌ تلخش باید گریست. او یادواره‌ای از همه‌ی چیزهایی بود که امروز نداریم.

ایرج دانایی‌فرد، از یاد رفته

 

ایرج دانایی‌فرد، مردی که نام او برای ما با یک خاطره سترگ و دلنشین پیوند خورده. همو که در تمام این سال ها او را نداشته‌ایم و در هیاهوی بی‌امان رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی سهمی هر چند اندک و گذارا نداشته تا پاییز فراموشی فوتبال روی بی رحم خود را در قبال او تمام و کمال نشان دهد. با این وجود نام او بر تارک تاریخ قطور فوتبال همچون نگینی می درخشد؛ چه آنکه دستاوردش و آنچه رقم زده به اندازه‌ای شیرین بوده که هرگز از اذهان پاک نمی‌شود. 

تابستان داغ سال 1357 در ماردل پلاتای آرژانتین. نبرد با اسکاتلند بزرگ و ستاره‌های نامدارش. روزی که پسرک خوش تکنیک ایرانی ناگهان با یک حرکت انفجاری آرچی گمیل پرآوازه و مدعی را مغلوب کرد و با یک ضربه پیچ دار از زاویه بسته دروازه اسکاتلند را گشود تا نخستین گل ایران در تاریخ جام جهانی ثبت شود. گلی که معجون تکنیک، سرعت، هوش و البته اعتماد بنفس بود. همان پسرکی که برای بازی کردنش در ترکیب اصلی بعد از شکست فاجعه بار روز نخست برابر لاله های نارنجی، بحثی داغ میان حشمت خان و اصغر شرفی تا نیمه های شب در هتل محل اقامت درگرفت تا سورپرایز ایران در بازی دوم باشد.

ایرج دانایی‌فرد با همان بازی و همان گل نام خود را به تاریخ فوتبال ایران سنجاق کرده. نامی که البته در تمامی این سالها زیر برف نسیان فراموش شده و هرگز ردپایی از او در فوتبال و باشگاه استقلال در 4 دهه اخیر و روزهای بعد از انقلاب ندیده ایم. باشگاهی که بی تردید خاندان دانایی‌فرد پدر آن محسوب می‌شود و از همین رو شایسته ارج و قرب و احترام بیشتری در این سال‌ها بود.
علی دانایی‌فرد به عنوان پدر ایرج موسس باشگاهی بود که حالا نزدیک به چند دهه بدل به یکی از پایگاه های فوتبال آسیا شده. علی دانایی فرد با بنیانگذاری تاج هویت و معنایی فراتر از یک باشگاه ورزشی را رقم زد. با تاسیس تاج و حضورش در بدنه جامعه و رقابت تنگاتنگ آبی ها با قطب دیگر فوتبال یعنی پرسپولیس، توده مردم دغدغه‌ای تازه یافتند که از شکل تفریح و ورزش خارج و در زندگی مردم جاری و ساری شد. آنچه حتی هویت شهری چون تهران به عنوان پایتخت را تحت تاثیر خود قرار داد تا فوتبال پایتخت در سایه حضور تاج و پرسپولیس بدل به یک پایگاه بزرگ شود. فوتبال باشگاهی با حضور این دو قطب معنا و مفهوم دیگری یافت و عنصر رقابت تنور آن را به اندازه ای گرم کرد که فوتبال رونق بگیرد و بدل به زندگی مردم شود. دانایی فرد و البته عبده پایه گذار یک فرهنگ و یک هویت در ایران بودند و چه تلخ که امروز آخرین بازمانده از این هویت و فرهنگ قدیمی دیگر در میان ما نیست.
---
 
ایرج دانایی‌فرد فرزند علی دانایی‌فرد بنیانگذار باشگاه تاج در سال 1329 در تهران به دنیا آمد و در طول دوران فوتبالش پیراهن باشگاه های تاج، عقاب و پاس را تن کرد. او از 1349 به صورت رسمی وارد عرصه باشگاهی شد و در پست مدافع چپ نامی برای خود دست و پا کرد. به ویژه اینکه فرزند یکی از بزرگان تاریخ فوتبال ایران محسوب می شد و از همین رو بیشتر زیر ذره بین قرار داشت. ایرج 20 دی 1355 در ریاض و در جریان برد 3 بر صفر مقابل عربستان برای نخستین بار پیراهن تیم ملی را پوشید و همراه با تیم ملی برای نخستین بار به جام جهانی صعود کرد. جایی که نامش را به عنوان اولین گلزن تاریخ ایران در رقابت های جام جهانی در کتاب فوتبال جاودانه نمود. 17 بازی ملی و 3 گل در کارنامه این بازیکن چپ پا و تکنیکی ثبت شده اگرچه در قیاس با کیفیت و توانایی ایرج دانایی فرد بسیار ناچیز است. دعوت به تیم منتخب جهان برای بازی خداحافظی اسطوره سرشناس فوتبال برزیل یعنی پله و بازی در کنار ستاره هایی چون کرایوف، بکن باوئر و... نشان دهنده کیفیت والا و بین المللی این ستاره محجوب فوتبال ایران بود. 
درخشش ایرج با پیراهن تاج و البته روحیه آرام و محجوب او سبب شد تا دانایی فرد از محبوبیت و وجهه خاصی در میان طرفداران این تیم برخوردار باشد. محبوبیتی که می توانست از او یک اسطوره بزرگ در قواره پورحیدری و حجازی در استقلال بسازد به ویژه اینکه او فرزند موسس باشگاه و به نوعی فرزند تاج به شمار می رفت اما گوشه گیری و عزلت نشینی این فرصت را از او و استقلال گرفت. 
در سال های بعد از انقلاب هرگز او را ندیدیم و نامی از او نشنیدیم تا ایرج آرام آرام از یادها برود. مردی که اهلیت فنی و متانت و شخصیت او به اندازه ای بود که نیمکت استقلال و حتی تیم ملی کمترین حق او باشد اما ایرج نیز همچون پدرش بعد از آویختن کفش ها گوشه عزلت گزید و هرگز از این سفره پر زرق و برق فوتبال سهمی برای خود نخواست. 
ایرج دانایی‌فرد بیش از دو دهه خارج از ایران و در آمریکا سکونت داشت از همین رو هیچ وقت از او نامی در میان مربیان فوتبال شنیده نشد. دانایی فرد که خصوصیات اخلاقی منحصر به فردی داشت تا چهره ای ماخوذ به حیا داشته باشد و همواره دور از رسانه ها و هیاهوهای رایج بود. نام او این 4 دهه بعد از روزهای درخشش و اوج، زمانی طنین انداز شد که روی تخت بیمارستان خوابیده بود. آنچه مصداق عینی بی مهری و فراموشی در قبال یکی از برزگترین ستاره های ایران است. 
این چهره سرشناس طی دو هفته گذشته به دلیل سیروز مزمن وضعیت جسمانی نامساعدی پیدا کرد و به تجویز پزشکان پیوند کبد را در دستور کار قرار داد از همین رو راهی شیراز شد اما ظرف مدت چند روز حال جسمانی او وخیم گزارش و از دیروز به کما رفت و سرانجام درگذشت. مرگ تلخی ستاره ای که از یادها رفته بود اما بزرگی اش هیچ گاه از یادها نمی رود. 
بر مرگ ایرج ‎دانایی‌فرد، نه به دلیل فقدانش که سرنوشت ناگریز همه‌ ماست که به سبب استعاره‌ تلخش باید گریست. او یادواره‌ای از همه‌ی چیزهایی بود که امروز نداریم؛ طلایی‌ترین تیم ملی تاریخ‌مان با آن‌همه جام‌های زرین، یک تاج آسیایی افسون‌گر و فوتبالی پاک که پشت‌به‌پشت افتخار آفرید با آن استارهای واقعی‌اش! دریغا که آخر، تمام این داستان شکوه‌مند با خالقانش، پشت دهه‌ها سکوت دفن شدند.
11
 
اینجا تماشا کنید:
 
درباره او بخوانید:
 
 
لینک مطلب: http://www.iran-varzeshi.com/News/90817/درگذشت-ایرج-داناییفرد-فرزند-استقلال