ورزش ایران / شناسه خبر: 100074 / تاریخ انتشار : 1398/4/15 15:15
|
از بازارچه نایب السلطنه تا سکوی نایب قهرمانی در المپیک مکزیکوسیتی

وداع با خوش تکنیک‌ نقره‌ای وزنه‌برداری

پرویز جلایر نایب قهرمان وزنه برداری بازی‌های المپیک 1968 مکزیکوسیتی دیده از جهان فروبست و خانواده وزنه‌برداری ایران را داغدار کرد.

رضا عباسپور / پرویز جلایر نایب قهرمان وزنه برداری بازی های المپیک 1968 مکزیکوسیتی دیده از جهان فروبست و خانواده وزنه برداری ایران را داغدار کرد. جلایر که یکی از نامداران وزنه برداری ایران است، روز چهارم  آبان ماه سال 1318 در تهران بدنیا آمد. خانواده اش در یکی از مراکز پر جمعیت و پر رونق از لحاظ کسب و کار در پایتخت، یعنی بازارچۀ نایب السلطنه، نزدیک میدان قیام، در خیابان ری، زندگی می کردند؛ جاییکه باشگاه نیرو توسط استاد ابوالملوکی تأسیس شد. از این باشگاه، قهرمانان مشهوری پا به عرصۀ قهرمانی ایران، المپیک و جهان گذاشتند که می توان از معروف‌ترین آنها مرحوم مهندس توفیق جهان بخت و پسر دایی او مرحوم محمد پذیرایی را نام برد که در رشته کشتی آزاد و فرنگی جزو نوابغ و چهره‌های بنام ورزش ایران بودند. جلایر هم قبل از اینکه در رشته ورزشی وزنه‌برداری دست به وزنه شده و برای ورزش ایران افتخارآفرینی کند، مثل خیلی‌های دیگر در باشگاه نیرو روی تشک کشتی رفت و تحت نظر استاد ابوالملوکی شروع کرد به آموختن فنون کشتی.

پرویز جلایر که تحصیلش را در دورۀ دبیرستان رها کرده بود و بیشتر علاقه‌مند به  فراگیری کار و حرفه‌ای برای امرار معاش بود، در خصوص حضورش در رشته کشتی و خاطراتی که از آن دوره به یاد دارد می گفت:« یکی از حریفان تمرینی ام در رشته کشتی، جوانی به نام حسن غفوری فرد بود.( او بعدها مدارج تحصیل را در ایران و خارج از کشور ادامه داد و بعد از اخذ مدرک دکترا سال ها نمایندۀ مجلس، رییس سازمان تربیت بدنی  و کمیته ملی المپیک ورزش ایران بود.) پرویز جلایر تعریف می کرد که از نوجوانی به وزنه‌برداری هم علاقه داشته و با سوراخ کردن آجر، در منزل تمرین می کرده تا به این علاقه اش پاسخ دهد. به همین دلیل وقتی او احساس کرد که در رشته ورزشی کشتی خیلی نمی‌تواند پیشرفتی داشته باشد، به واسطه برخی از دوستانش که در رشته وزنه‌برداری فعالیت داشتند، راه باشگاه وزنه‌برداری را پیش گرفت و در آنجا تبدیل شد به یکی از مفاخر المپیکی ورزش و تاریخ وزنه‌برداری ایران.

 60 کیلویی رکوردشکن

زنده‌یاد پرویز جلایر برای نخستین بار، در سال 1341، در تیم تهران عضویت یافت و در رقابت‌های قهرمانی کشور آن سال، که در ارومیه برگزار شد، در دستۀ 60 کیلویی ها با مجموع 322/5 کیلوگرم به مقام قهرمانی ایران رسید و رکورد کشور را در این وزن به نام خود ثبت کرد. پرویز جلایر در سال 1350 در مسابقه های قهرمانی کشور که در شهر مشهد مقدس برگزار می‌شد، با حد نصاب جالب 435 کیلوگرم باردیگر قهرمان کشور شد. او سه سال بعد نیز یعنی در سال 1353، که این مسابقات مجددا در مشهد برگزار می‌شد، توانست با مجموعه 275 کیلو گرم ( در دو حرکت یک ضرب و دو ضرب) با عضویت در تیم خراسان رضوی باردیگر قهرمان کشور شود.

درخشش جلایر در سبک وزن

جلایر که برای رسیدن سروزن همیشه مجبور بود کیلوهای زیادی از وزن بدنش را کم کند، تصمیم گرفت برای اینکه عملکرد بهتری را در مسابقات مختلف داشته باشد بدون کاهش وزن از دستۀ پروزن به دستۀ سبک وزن صعود کند. او در دستۀ پروزن همیشه سد محکمی به نام اسماعیل علم خواه را رودرروی خود احساس می‌کرد. همچنین ودر دستۀ سبک وزن، در مقابل حریفی پر تجربه چون زنده‌یاد هنریک تمرز قرار داشت.  اما سرانجام مرحوم جلایر تصمیم گرفت با گزینش دستۀ سبک وزن، هم به وزن بدن خود اضافه کند و هم حد نصاب های رکوردی‌اش  را مرتب ترقی دهد.  به همین دلیل او با نزدیک شدن به حد نصاب های ایران تبدیل شد به ستاره‌ای پرامید دردسته سبک وزن. بدین ترتیب، مرحوم جلایر برای بازی های المپیک 1964 توکیو، به اردوی آمادگی در دانشگاه افسری دعوت شد و زیر نظر امیر حسن فردوس، آمادۀ شرکت در مسابقه های انتخابی و سپس اعزام به توکیو شد. جلایر برای عضویت در تیم ایران، از اسماعیل علم خواه که به دستۀ سبک  وزن آمده بود، پیشی گرفت و به توکیو اعزام شد. اگر چه مرحوم جلایر در توکیو نتوانست به سکوی قهرمانی دست پیدا کند اما حضور درخشان او در سبک وزن نویدبخش ظهور پدیده‌ای جدید در این وزن برای کسب افتخار در سال‌های آینده بود.

 

 طلای بازی‌های آسیایی با چاشنی رکوردشکنی

در پنجمین دوره از بازی های آسیایی  سال 1965 که در بانکوک برگزار شد، جلایر در دسته سبک وزن موفق به کسب نشان طلای  این دوره از بازی‌ها شد و افتخاری بزرگ را برای وزنه‌برداری ایران در این رقابت‌ها رقم زد. او توانست با مهار  وزنه‌های 120 +122/5 و 160 در سه حرکت و مجموع  402/5 یلوگرم، رکوردشکن این مسابقات باشد و کیمورا ژاپنی و وون شین هی کره ای را به ترتیب 7/5  و 5 کیلوگرم از خود عقب بیاندازد.

 

نقره‌ای خوش تکنیک ایران در مکزیکوسیتی

کشور مکزیک ، یک سال قبل از برپایی نوزدهمین دوره از بازی‌های تابستانی المپیک در سال 1967، برای محک زدن ورزشکاران خود در رشته های مختلف، مسابقه های بین المللی بزرگی را تحت نام مسابقات پیش از  المپیک را  برگزار کرد محمد نصیری و مرحوم پرویز جلایر هم میهمان این مسابقات بودند و افتخارات بزرگی را برای ورزش ایران در این رقابت ها به ارمغان آوردند. در بازی های المپیک  1968 مکزیکوسیتی، بهترین‌های تیم ایران، نصیری و جلایر بودند. برای نصرالله دهنوی، با وجود شرکت براداران میاکی از ژاپن، شانیدزه روسی، نواک و وجنووسکی لهستانی، به واقع شانس و بختی برای صعود و ایستادن روی کرسی افتخار نمانده بود و دیگر شرکت کننده ایرانی ، دانیل گورگیس نژاد، در دسته میان وزن می‌توانست حداکثر در رده‌های هشتم تا دهم جاخوش کند. اینجا فقط شانس‌های مدال‌آوری ایران محمد نصیری و مرحوم پرویز جلایر بودند. پیش‌بینی ها در این رقابت معتبر درست از آب درآمد. نصیری به نشان طلا دست یافت، دهنوی ششم شد و سپس نوبت به جلایر رسید که باید با دو وزنه بردار معروف، پر قدرت و با تکنیک لهستانی رقابت می‌کرد. جلایر در حرکت پرسش، دو حرکت خود را با موفقیت به پایان برد و حد نصابش به 125 کیلوگرم رسید. ولی در مقابل وزنه 127/5 کیلویی متوقف شد. پس از پایان این حرکت، او همراه با تاکه اوکیمورا از ژاپن در رتبه هفتم قرار گرفت. در یک ضرب اما جلایر خود را بالا کشید و با مهار وزنه 132/5 کیلوگرم که درمرتبه سوم به دست آورد پس از بازانوفسکی دوم شد. در این رقابت جذاب و مهیج بازانوفسکی از لهستان با مجموع  437/5 کیلوگرم طلایی شد. مرحوم پرویز جلایر با مجموع 422/5 کیلوگرم نقره گرفت و در نهایت زیلینسکی دیگر وزنه‌بردار لهستانی با مجموع 420 کیلوگرم صاحب نان برنز المپیک شد.

 

دوره کوتاه سرمربی‌گری تیم ملی

جلایر پس از آنکه برای بازیهای آسیایی 1974 در تیم ملی جای نگرفت، با ورزش قهرمانی خداحافظی کرد و نزدیک سه سال دست از فعالیت های ورزشی کشید.اما بعد از آن چند سالی را به عنوان سرمربی در تیم ملی وزنه‌برداری مشغول انتقال تجربیاتش به آینده‌سازان وزنه‌برداری ایران بود.

 

 عناوین و افتخارات مرحوم پرویز جلایر

(حضور در 2 المپیک)

 1968 توکیو، ژاپن رتبۀ هفتم ( دسته 67/5 کیلوگرم)

1968 مکزیکوسیتی، مکزیک نشان نقره

(مسابقات جهانی)

1964 توکیو، ژاپن رتبۀ هفتم( دستۀ سبک وزن)

1965 تهران ، ایران رتبۀ ششم( دستۀ سبک وزن)

1966 برلین، آلمان غربی نشان برنز( دستۀ سبک وزن)

1968 مکزیکوسیتی، مکزیک نشان نقره( دستۀ سبک وزن)

1969 ورشو، لهستان  از دور مسابقه ها کنار رفت

1971 لیما، پرو رتبۀ یازدهم( دستۀ میان وزن)

1973 هاوانا، کوبا از دور مسابقه ها کنار رفت

بازی‌های آسیایی

 1966 بانکوک، تایلند نشان طلا( دستۀ سبک وزن)

مسابقات قهرمانی آسیا

 1966توکیو، ژاپن نشان نقره( دستۀ سبک وزن)

1965 تهران ، ایران نشان نقره( دستۀ سبک وزن)

1971 مانیل، فیلیپین از دور مسابقه ها کنار رفت

رقابت‌های ما قبل المپیک

 1967 مکزیکوسیتی ، مکزیک نشان برنز

مرحوم جلایر در فاصلۀ سال های 1964 تا 1974 و 10 سال حضور مستمر در تیم ملی وزنه‌برداری ایران در چندین مسابقۀ بین المللی و چند جانبه نیز صاحب عناوین دیگر شده است. زنده یاد جلایر روز 15 تیر 98 بدلیل بیماری دستگاه گوارش در زادگاهش تهران، دیده از جهان فروبست و خانواده ورزش کشور و وزنه برداری ایران را داغدار کرد. 

ایران ورزشی این ضایعه را به خانواده مرحوم جلایر و اهالی وزنه برداری و جامعه ورزش کشور تسلیت میگوید و برای آن مرحوم از خداوند، طلب رحمت دارد. 

 

captcha
تازه ها
بیشتر