چرا اين همه فوتبال!
چرا اين همه حاشيه!

دكتر حميد قاسمى*
واقعيت اين است كه رسانه هاى گروهى كشورمان با يك هم افزايى، ذائقه مخاطب را به فوتبال سوق داده اند. در كنار اين واقعيت، جاذبه هاى حاشيه كه بعضا از متن بيشتر جلب توجه مى كند، حجم اين حاشيه ها را در رسانه هاى گروهى افزايش داده است. ماهيت رسانه ها باعث شده است تا در تلاش براى حفظ و توسعه مخاطب اين رويكرد، شكلى غيرموجه براى توسعه ورزش پيدا كند. تلويزيون با پخش زنده يا توليدى رويدادها و بهره مندى از جاذبه هاى تصويرى، حجم وسيعى از مخاطبان را به عنوان امپراتور رسانه ها جذب مى كند. گفت وگوهايى تحليلى و تفسيرى در زمان هاى محدود اين رسانه، شرايط بسط و شرح بيشتر را براى ساير رسانه ها به ويژه مطبوعات فراهم مى كند. راديو به دليل سرعت و امكان حضور در اكثر رويدادها و با مدد از رسانه (تلفن) توانايى پوشش سريع اخبار و رويدادها را پيدا كرده است. ويژگى خاص راديو اين امكان را به مخاطب مى دهد كه در كنار ساير فعاليت ها مثل رانندگى يا ديگر كارهاى روزمره بتوان به آن گوش داد، باعث شده است كه اين رسانه نيز طرف توجه بسيارى از علاقه مندان به ورزش قرار گيرد. محدوديت هاى زمانى در راديو نيز، شرايط تحليل و تفسيرهاى مشروح را براى مطبوعات چاپى و الكترونيك فراهم كرده است. هرچند توسعه فناورى هاى رسانه اى و سرعت روزافزون آن، اقتدار برخى از رسانه ها را در آينده اى نه چندان دور تهديد مى كند اما واقعيت اين است كه مطبوعات ورزشى براى عقب نماندن از قافله جذب كنندگان مخاطبان رسانه هاى ورزشى، توجه ويژه اى را به نياز مخاطبان مبذول داشته اند. با توجه به ماهيت ديگر رسانه ها و انعكاس سريع تر و بعضا جذاب تر اخبار ورزشى، شرايط تاكيد بر حاشيه ها در اين رسانه ها بيشتر شده است در حالى كه در بيشتر كشورهاى پيشرو در ورزش، حتى يك روزنامه ورزشى وجود ندارد، در كشور ما آمار و ارقام، حكايت از وجود بيش از ۱۵ روزنامه ورزشى دارد. اين افزايش بى قاعده و ماهيت رسانه از يك طرف و هم افزايى گرايش به فوتبال، باعث شده تا حاشيه اين رشته در سطح نامطلوبى مورد توجه و تاكيد مطبوعات ورزشى قرار گيرد.
لذا توجه به نيازهاى مخاطب براى حفظ حيات رسانه، گاهى مصلحت ها را متاثر كرده است. فوتبال زدگى و حاشيه گرايى و بعضا حاشيه سازى، خاص مطبوعات ورزشى نيست، بلكه محصول يك نظام رسانه اى غيرهدفمند است كه مطبوعات تنها بخشى از آن است. هرچند بى توجهى به ماهيت مطبوعات و ويژگى ماندگار آن به عنوان يك سند، باعث شده است كه بيشتر مشكلات اين بخش متوجه اين رسانه شود اما واقعيت اين است كه براى دستيابى به واقعيت استفاده حداكثرى از ظرفيت رسانه ها و به ويژه مطبوعات بايد به يك نگاه جامع و برنامه جامع رسيد. اين نگاه جامع بايد از درون سازمان ورزش ايجاد شود. وجود اهداف و برنامه هاى مشخص در سازمان هاى ورزشى و شفافيت درك آنها از سوى جامعه ورزش و به ويژه رسانه هاى گروهى، باعث مى شود كه نگاه ها به افق، اهداف كلى و اهداف كوتاه مدت ورزش همسو شود. اين همسويى به معنايى تاييد و همراهى صرف و «نقد نكردن» نيست بلكه اين همسويى به همگان كمك مى كند تا مسير انتخاب شده و مقصد ورزش را بشناسند و براساس اين شناخت به انتخاب هدف، مسير يا سرعت حركت به سمت هدف به نقد و تحليل بپردازند. در شرايطى كه نمايشگاه مطبوعات، محل حضور بازديدكنندگان از طيف هاى مختلف اجتماع است، اميدواريم ارزيابى هاى عمومى از مطبوعات ورزشى با نگاهى همه جانبه از سوى بازديدكنندگان همراه باشد. براى گريز از بلاى فوتبال زدگى و حاشيه گرايى، نياز به يك عزم ملى داريم كه در راس آن، سازمان ورزش با ارائه برنامه جامع و اهداف ملى خود از يك سو و ساماندهى رسانه هاى گروهى به ويژه رسانه هاى ملى از سويى ديگر مورد تاكيد است. با اين ابزارها و اقدامات، هر رسانه كه خلاف جهت اهداف ملى و منافع عمومى حركت كند، مى توان انحراف او را تشخيص داد.
*كارشناس مديريت ورزش

يادداشت

دايى روحيه بالايى براى پيروزى دارد
امير حاج رضايى
مهم ترين مسأله اى كه در اين ديدار بايد به آن توجه كرد اين نكته است كه نبايد به نتايج ديدارهاى گذشته با امارات توجه كنيم. ما همواره امارات را حتى در خانه اش شكست داده ايم اما بايد بدانيم هر مسابقه شرايط خاص خود را دارد.
نگاه آمارى به گذشته فقط براى ارائه اطلاعاتى به مخاطبان است اما نمى توان آن را تحليل كرد و بر اساس آن تحليل اميدوار بود كه در اين ديدار نيز به پيروزى مى رسيم. امارات بر روى كاغذ هنوز بخت صعود به جام جهانى را دارد و تغييراتى را نيز در تيم خود ايجاد كرده است. به نظر مى رسد اين تيم هر كارى مى توانسته انجام داده تا سه امتياز ديدار با ايران را كسب كند.
البته تيم ملى در آمادگى خوبى به سر مى برد و از لحاظ روانى با بازگشت باقرى شرايط بهترى پيدا كرده ايم ضمن آنكه تمام بازيكنان خود را براى ديدار با امارات در اختيار داريم.
على دايى مربى است كه روحيه جاه طلبى و پيروزى دارد، بنابراين نگاه من به ديدار روز چهارشنبه مثبت است البته اين نگاه مثبت به اين معنا نيست كه در اين ديدار قطعاً پيروز مى شويم اما اميدوارم كه تيم ملى عصر روز چهارشنبه هفت امتيازى شود.
بازى تداركاتى مقابل باسك مى تواند براى تيم ما مناسب باشد ولى با توجه به اينكه تا آن زمان دو ماه فرصت باقى است، ذهنيت من تا آن زمان دور است و نمى توانم پاسخ صحيحى در اين مورد بدهم.
زمانى من با تيم ملى ايران در سال ۱۹۹۴ در آلمان بودم كه آنجا نتوانستيم يك ديدار تداركاتى خوب و قابل قبول داشته باشيم، فقط يك مسابقه دوستانه با بازيكنان ذخيره بايرن مونيخ انجام داديم و در ساير ديدارها با تيم هايى بازى كرديم كه حتى يك تيم محلى مى توانست آنها را شكست دهد اين در حالى بود كه در ايران عنوان مى شد ما با تيم هاى بسيار مطرحى بازى كرديم و آنها را شكست داديم.
جامعه رسانه اى بايد در كنار تيم ملى حضور داشته باشد تا اخبار و اطلاعات تيم را به مردم منتقل كند اما در ساليان گذشته براى آنكه تيم ملى در آرامش نگه داشته شود از جامعه خبرى دور بود كه بخشى از آن برمى گردد به رسانه ها كه گاهى اوقات اخبار درستى را منتقل نمى كردند در حالى كه اگر همه ما وظايف خود را به درستى انجام دهيم، خواهيم ديد كه مى شود تعامل خوبى داشت البته اين مسائل به فرهنگ فوتبال ما بازمى گردد كه همه اهالى فوتبال از مربى، بازيكن تا كارشناس و خبرنگار بايد آنها را در نظر بگيرند.

يك خبر

خبرى كه نمى دانيم جدى بگيريم يا نه
بازگشت استقلال و پرسپوليس به فوتبال تهران
ايران ورزشى - روز گذشته رييس هيات فوتبال استان تهران در گفت وگو با خبرگزارى مهر از تغيير يا بازسازى محل استقرار هيات فوتبال اين استان در آينده اى نزديك خبر داد و گفت: يكى از برنامه هاى ما بازگرداندن تيم هاى استقلال و پرسپوليس به فوتبال استان است.
حبيب الله شيرازى گفت: من با هدف ايجاد تغيير و تحول مثبت در هيات فوتبال استان تهران مستقر شدم. در همين راستا بحث بازسازى يا تغيير محل استقرار اين هيات را مدنظر داريم و به احتمال فراوان ظرف دو تا سه هفته پيش رو يا محل فعلى هيات فوتبال استان تهران بصورت كلى بازسازى مى شود يا اينكه در محلى جديد فعاليت اين هيات دنبال خواهد شد. وى در خصوص تغيير مكان اين هيات گفت: از آنجايى كه خاستگاه فوتبال ما از ورزشگاه شيرودى بوده و اين ورزشگاه و فوتبال تهران ارتباطى ديرينه با هم دارند، تأكيد ما بر اين است كه هيات فوتبال استان تهران در ورزشگاه پير شهر تهران به فعاليت خود ادامه دهد. به همين خاطر اگر تصميم به تغيير محل هيات فوتبال استان تهران بگيريم، قطعاً مكانى در خور شأن و جايگاه هيات فوتبال پايتخت را در ورزشگاه شيرودى انتخاب خواهيم كرد.
اما برنامه ها و اهداف هيات فوتبال تهران از زبان رييس اين هيات: با كمك هاى آقاى على آبادى و كفاشيان در نظر داريم تا در ورزشگاه تختى شهر تهران نيز يك ساختمان احداث كنيم. هدف ما از احداث اين ساختمان جلوگيرى از پراكندگى هيات فوتبال استان تهران و يكپارچگى فعاليت هاى اين هيات است.
همچنين يكى از برنامه ها برگزارى مسابقات فوتبال در استان تهران با گرماى رقابتى است كه در دهه هاى ۵۰ و ۶۰ بر اين هيات حاكم بود. در همين راستا در نظر داريم طى مناسبت هاى ملى مانند دهه فجر تورنمنت هايى با حضور تيم هاى استقلال و پرسپوليس برگزار كنيم.تاكنون بارها خبر بازگشت تيم هاى بزرگ تهرانى به رقابت هاى پايتخت به گوش رسيده اما هيچ گاه به واقعيت نپيوسته است. به نظر مى رسد اين اقدام نياز به جلسات، برنامه ها و هماهنگى هاى بيشترى دارد كه شايد هيچ گاه عملى نشود.