جواد حسينى
Javad Hosseini

انتخاب اميرقلعه نويى به عنوان يكى از گزينه هاى مربيگرى تيم ملى پس از ناكامى در رقابت هاى جام ملت هاى آسيا ۲۰۰۷ امرى غيرقابل باور است به شكلى كه در اكثر محافل ورزشى نگرانى از ورود مربى ناكام دوباره روى نيمكت تيم ملى ديده مى شود.
فارغ از اين مساله كه با چه ذهنيتى نام سرمربى سابق تيم ملى دوباره در جمع گزينه ها قرار گرفت مى توان از اين مساله حتى درصورتى كه روى ندهد به عنوان يك نمونه نادر نام برد، به اين دليل كه تاريخ چنين مى گويد كه اكثريت مربيان ناكام ديگر به تيم مذكور برنمى گردند (حداقل به اين زودى) حتى اگر مصلحت هم ايجاب كند پس از مدتى طولانى و كسب تجارب ارزنده دوباره تن به اين مسووليت مى دهند.
به طور تقريبى از ناكامى تيم ملى ايران در جام ملت هاى آسيا نزديك به هشت ماه مى گذرد و از زمان بركنارى امير چيزى حدود ۶ ماه گذشته است. در اين مدت امير در يك كلاس آموزشى به همراه ساير مربيان ايرانى شركت كرده كه روته مولر آلمانى همان طور كه به تك تك شاگردان خود در اين كلاس نگاه انداخته به امير هم لبخند زده، پس از آن امير قلعه نويى سفرى به آسياى ميانه داشت تا در بازديدى، سرى هم به دوستش در باشگاه پاختاكور ازبكستان بزند، حرف و حديث درباره آن سفر بسيار بود اما سرانجام امير دوباره به پايتخت برگشت تا بحث همكارى اش با مس كرمان جدى تر از قبل دنبال شود. از نيم فصل با مس دوباره به فوتبال برگشت از چهار بازى هشت امتياز به دست آورد تا كرمانى ها او را نجات دهنده تيم مس خطاب كنند.
موفقيت در كرمان اطرافيانش را به اين فكر انداخت كه دوباره ماجراى تيم ملى را در ذهن او تازه كنند. امير كه در تب تيم ملى مى سوخت با حضور در برنامه پر حرف و حديث نود پرونده خاك خورده زمان حضورش در تيم ملى را براى چندمين بار باز كرد تا بر طبل بى گناهى اش بكوبد. فرم هاى هميشگى، حرف هاى تكرارى و يك ادعاى جديد حاصل تلاش قلعه نويى در استوديو برنامه نود بود. امير در لابه لاى حرف هاى خود حرفى به زبان جارى كرد كه هنوز هيچ كارشناسى پى به معناى آن نبرده:«من بر اثر گذشت زمان حالا پخته تر شدم و اگر به من فرصتى دوباره داده شود مى دانم چه كار كنم!»
سوال بى پاسخ در مقطع فعلى اين است كه امير از چه زمان سپرى شده اى سخن مى گويد؟ كدام ميدان مبارزه پختگى را براى او به ارمغان آورده كه حالا چنين ادعايى مى كند؟
آيا حضور چهارهفته اى با مس، نبرد با تيم هايى چون پاس، استقلال، ذوب آهن و استقلال اهواز امير را به اين سو هدايت كرده كه تجربياتش افزوده شده يا سفر تفريحى- سياحتى به ازبكستان وى را به اين سمت كشيده است!
امير با ايراد اين جمله افكار عمومى را به فراموشى سپرد چون مردم با دنبال كردن اخبار بين الملل يقين دارند هيچ مرد ناكامى پس از گذشت ۶ ماه ادعا نمى كند پخته تر شده؛ اگر چنين بود پيش از او نام هايى به مراتب بزرگتر از امير چون واندرلى لوكزامبورگو، پكرمن، تروسيه، زاگالو، بورا، زاكه رونى، هوليه، سانتينى، دينوزوف، پاسارلا، امه ژاكه، كوپر و دل بوسكه چنين حركتى انجام مى دادند.
نام هاى ياد شده كه هر يك داراى افتخاراتى درخور توجه هستند هيچ گاه مدعى نشدند قابليت هاى بى نظيرى دارند و براى تيم ملى كشورشان بهتر از خود گزينه ديگرى وجود ندارد. حقيقت ماجرا اينجاست كه در فوتبال به اصطلاح حرفه اى ايران باورهاى غلطى وجود دارد كه اين باورها در حال حاضر تبديل به عادت شده و چنين اتفاقاتى را رقم مى زند.
اما ديدگاه هاى ديگرى هم در اين مساله وجود دارد؛ جلال چراغپور كارشناس فوتبال ايران محتواى مطلب فوق را كاملا مى پذيرد اما با نگرش ديگر به اين موضوع مى پردازد:«فوتبال ما در شرايط فعلى مشكل پختگى ندارد. فوتبال ما مشكل بى سوادى دارد! با شاهد گرفتن تاريخ به شما اثبات مى كنم كه مشكل ما نبود سواد و دانش است! آيا در زمان مربيگرى على پروين در راس هرم تيم ملى كه مقابل ژاپن در ۷ دقيقه نتيجه را به تيم مقابل واگذار كرديم از پخته نبودن على پروين رنج برديم يا نبود دانش در گردش فنى! در آن ديدار ژاپنى ها با دسترسى به دانش روز يك تعويض ايده آل انجام دادند تا بازى را به سود خود پايان ببرند.
آيا در زمان سرمربيگرى جلال طالبى در بازيهاى لبنان مشكل پختگى سرمربى را داشتيم؟ آيا در زمان مربيگرى ناصر ابراهيمى، محمد مايلى كهن و همايون شاهرخى مشكل عدم پختگى را داشتيم يا نبود دانش فنى در گردش مربيان حاضر در تيم ملى!
فوتبال ايران در زمان هاى متعدد و ادوار گذشته ضربه هاى جبران ناپذيرى از نبود علم و دانش نزد كادر فنى خود متحمل شده حتى در جام جهانى ۲۰۰۶ ايران در اثر به روز نبودن دانش برانكو از عرصه رقابت حذف شد، در زمان مربيگرى امير قلعه نويى نيز از همين ضعف ضربه خورديم. ما در كادر فنى امير قلعه نويى هم مهره پخته داشتيم، هم مربى نسل جوان، هم مربى سوپر جوان داشتيم اما يك عنصر اصلى را نداشتيم و آن چيزى نيست جز دانش فنى!»
جلال چراغپور در بخش ديگرى از برداشت فنى اش در اين ماجرا مى گويد:«ما بايد پرسش را پاسخ دهيم نه اينكه ناباورانه صورت مساله را پاك كنيم. بايد بپذيريم كه دانش موجود در فوتبال ما با استاندارد جهانى فاصله بسيار دارد، دانش فنى ما باعث شده سطح تيم ملى ما پايين بيايد. در ليگ برتر اين نبود دانش فنى را مى توانيم با وارد كردن مهره هاى خارجى ارتقا دهيم و دانش در گردش را بالا ببريم اما فدراسيون فوتبال و امير قلعه نويى بايد با مردم روراست باشند و دوباره به سراغ حرف هاى عوام فريبانه نروند.
اينكه مربى بركنار شده در شرايط فعلى مدعى شود كه من پخته تر شدم و تجارب بيشترى به دست آوردم دقيقا مثل برنامه ۱۲۰ صفحه اى يك نوع فرافكنى است. من هيچ منافعى ندارم كه از حرف زدن واهمه داشته باشم. اين حرف ها از همان جنس برنامه ۱۲۰ صفحه اى است. مشكل فوتبال ما پختگى نيست. اگر اين طور بود با مدرسه پيرمردها مى توانستيم هر چهار سال يك بار مسافر جام جهانى باشيم. از شما مى پرسم در ديدار استقلال- سايپا چه دانش در گردشى ديديد؟ به عقيده شما اين فوتبال ما از كجا تغذيه مى شود؟ عنصرى به نام آموزش در فوتبال ما وجود ندارد، متاسفم كه اين حرف را مى زنم اما زنجيره اى از كم فهمى در فوتبال ما وجود دارد كه اجازه رشد را از فوتبال گرفته است.»

اين روزها بحث انتخاب سرمربى تيم همه محافل خبرى را تحت الشعاع قرار داده است.«بالاخره چه كسى سرمربى تيم ملى خواهد شد؟» اين سؤالى است كه در زمان وجود كميته انتقالى تا الان كه فدراسيون فوتبال با رييس و هيأت رييسه جديدش روى كار آمده اند، بى جواب مانده است. شفر، ادووكات، آرتور جورج، ماتئوس، دام، لوكزامبورگو، تراپاتونى، دل بوسكه و جناب خاوير كلمنته هيچ كدام سكاندار نشدند تا فدراسيون فوتبال بالاخره به ضرب المثل«كس نخارد پشت من، جز ناخن انگشت من» برسد. مربى داخلى، اين همه لقمه را دور سر چرخانديم و دور دنيا را دنبال مربى گشتيم تا به مربى ايرانى برسيم. باز هم يك ضرب المثل ناب ايرانى اينجا خودنمايى مى كند:«آب در كوزه و ما تشنه لبان مى گرديم، يار در خانه و ما گرد جهان مى گرديم.» ما ايرانى ها چقدر كارهايمان جالب است، نه؟

آيا ژنرال مسى، ملى مى شود؟




«ما كه آزمون و خطامون رو داديم، كاش مى گذاشتند كه يه مدت ديگه تيم دست ما مى موند، بعد اگه نتيجه نمى گرفتيم برمون مى داشتند.» اينها سخنان امير قلعه نويى در برنامه نود دوشنبه شب هفته گذشته است. او در جنگ خودش و فردوسى پور به خاطر اينكه عادل، عادل هميشگى نبود، فاتح شد تا علاوه بر فردوسى پور، مسابقه SMS برنامه را هم ببرد. ۶۹ درصد افكار عمومى كه در مسابقه SMS شركت كرده بودند عقيده داشتند كه به امير قلعه نويى فرصت كافى داده نشده است.
ديروز صبح ژنرال كه اين روزها و پس از شكست دادن استقلال تهران مورد غضب آبى ها قرار گرفته است، برنامه هايش را به فدراسيون فوتبال داد:«امروز (ديروز) صبح برنامه هايم را براى تيم ملى به فدراسيون فوتبال دادم و در حال حاضر تنها به بازى مس كرمان برابر ملوان فكر مى كنم.» او هيچ چيز ديگرى به خبرنگارها نمى گويد و مى رود.«اگر درباره بازى مس - ملوان سؤالى داريد بپرسيد...» عده اى از كارشناسان حضور دوباره امير قلعه نويى را بازگشت به عقب و حتى نقطه صفر مى دانند و عقيده دارند كه فرصت ها از دست رفته و ديگر جاى آزمون و خطا در اين مقطع زمانى كه تيم ملى در مقابل سوريه متوقف شده، وجود ندارد. امير در دلش خود را مستحق بازگشت مى داند و از رفتارهايش كاملا مشخص است كه براى بازگشت به تيم ملى ثانيه شمارى مى كند.


جلسه دوم نتيجه داد؟




ايران ورزشى - در آخرين لحظه تنظيم اين گزارش از فدراسيون فوتبال خبر رسيد كه نشست كميته تيم هاى ملى فدراسيون فوتبال عصر ديروز براى انتخاب سرمربى تيم ملى برگزار شد كه حاضران روى دو گزينه به توافق نهايى دست يافتند. نشست كميته تيم هاى ملى با حضور تمامى اعضا از ساعت ۳۰:۱۴ و به مدت ۲ ساعت و نيم در دفتر نايب رييس فدراسيون فوتبال برگزار شد كه درپايان اين نشست اعضا روى دو گزينه به توافق رسيدند.پس از پايان اين نشست اعضاى كميته تيم هاى ملى فدراسيون فوتبال حاضر نشدند نام اين دو مربى را اعلام كنند و پس از يك ساعت استراحت و براى اخذ تصميم نهايى ازساعت ۳۰:۱۷ مجدداً به جلسه رفتند تا احتمالا سرمربى آينده تيم ملى را انتخاب كنند.در اين مورد گفته مى شود از بين
گزينه هايى كه تا به حال براى هدايت تيم ملى فوتبال كشورمان مطرح شده بود نام على دايى و قطبى از شانس كمترى برخوردار است ، ذوالفقارنسب و قلعه نويى كماكان از شانس بيشترى حضور در تيم ملى برخوردارند.



امپراتور ايرانى يا امپراتور خارجى؟




نمى دانيم قطبى را جزو مربيان داخلى محسوب كنيم يا خارجى! او ۵ ماه است كه وارد فوتبال ايران شده است. قطبى يك هفته قبل از آغاز ليگ، پرسپوليس را تحويل گرفت تا به قول خودش يك تيم بين المللى بسازد. پرسپوليس اگرچه اكنون مدعى شماره يك قهرمانى است اما عملكرد تيم قطبى در نيم فصل دوم نويد روزهاى خوشى را نخواهد داد. قطبى هنوز فوتبال ايران را به خوبى نمى شناسد چون نمى تواند ايرانى با فوتبال ايران برخورد كند. او يك سرمربى ايده آليست و آرمان گراست چون عقيده دارد پيشرفت در فوتبال زمانى به دست مى آيد كه تمام اجزاى فوتبال به موازات هم رشد و ترقى كنند و اين در حالى است كه اجزاى فوتبال ما با شرايط موجود نمى توانند هم ارز يكديگر رشد كنند. اگر از آناليزور بودن قطبى فاكتور بگيريم، حضور او در سه جام جهانى مى تواند نقطه قوتى براى امپراتور باشد اما بايد افشين قطبى فوتبال ايران را بيشتر بشناسد. سرمربيگرى قطبى مى تواند مثل يك هندوانه سربسته باشد ولى ريسك حضور او در سكان تيم ملى به عدم حضورش مى چربد. مگرنه؟


مايلى كهن از غيب آمد




در ميان ناباورى محمد مايلى كهن براى هدايت دوباره اين تيم، برنامه هايش را به فدراسيون ارايه كرد. او كه كارنامه مناسبى در عرصه مربيگرى در سال هاى گذشته ندارد، مورد نظر مسؤولان فدراسيون قرار گرفته است. در روزهاى گذشته زمزمه هايى مبنى بر مدير فنى شدن او وجود داشت اما با توجه به اتفاقات روزهاى اخير، او به پذيرش سرمربيگرى تيم ملى تمايل نشان داده است.
جريانات تيم ملى در مقدماتى جام جهانى ۹۸ فرانسه كه منجر به سقوط تيم ملى به مرحله پلى آف شد را هنوز همه به خاطر دارند. آن اتفاقات تأثير بدى بر افكار عمومى گذاشته كه تا الان هم اين تأثير حس مى شود. حذف تيم ملى اميد از مرحله مقدماتى المپيك آتن (بهترين تيم اميد در تاريخ فوتبال ايران) نقطه ضعفى در كارنامه محمد مايلى كهن است.
او به جز مقطعى كه تيم ملى در جام ملت هاى آسيا ۱۹۹۶ امارات توانست به مقام سوم دست پيدا كند، موفقيت قابل توجهى نداشته است. آخرين حضور او در فوتبال، سرمربيگرى تيم فولاد خوزستان در نيم فصل اول ليگ گذشته بود كه منجر به سقوط فولاد به دسته يك شد.



آيا دكتر به تيم ملى بازمى گردد؟




بين دو نيمه بازى ايران - استراليا، 8 آذر ۷۶ در ملبورن بود. بازيكنان تيم ملى در نيمه اول دو گل از استراليا دريافت كرده بودند. همه خسته و عصبى بودند و حتى به يكديگر هم نگاه نمى كردند والدير ويرا سكوت كرده بود و نمى دانست چه بگويد. بيژن ذوالفقارنسب آب در دهانش خشك شد. رختكن تيم ملى فضاى سرد و مرگ آورى داشت كه ويرا زبان باز كرد:
Do you want to do, its out of my hands! what
مترجم ويرا با صداى لرزان گفت:«هر كارى صلاح مى دانيد بكنيد، از دست من كارى ساخته نيست.» ايران بازى را مساوى كرد و به جام جهانى رفت و ويرا به خاطر گفتن همين جمله كنار گذاشته شد. ذوالفقارنسب فكر مى كرد كه او سرمربى تيم ملى خواهد شد اما توميسلاو ايويچ آمد و دكتر همچنان دستيار باقى ماند. پس از باخت ۷ - يك تيم مقابل آ. اس. رم ايويچ بركنار شد.
باز هم ذوالفقارنسب منتظر بود تا سرمربى شود اما اين بار هم جلال طالبى مطرح شد. حالا كه دوباره او مورد توجه قرار گرفته، تمام تلاش خود را خواهد كرد تا به تيم ملى برسد. دكتر برنامه هاى خود را ديروز به فدراسيون ارايه داد:«همه وظيفه دارند به تيم ملى كمك كنند و وقتى چنين پيشنهادى به من شد، با كمال ميل آن را پذيرفتم چون افتخار هر مربى ايرانى كمك به تيم ملى است.» او اگر سرمربى تيم ملى شود، بازيكنان را بر اساس توانايى آنها در ليگ برتر و لژيونرها را بر اساس توانايى شان در ليگ هاى خارجى انتخاب خواهد كرد.

سايت فدراسيون بين المللى فوتبال (فيفا) در آستانه پايان يك دهه حضور مهدى مهدوى كيا كاپيتان تيم ملى فوتبال ايران در بوندس ليگاى آلمان مصاحبه مفصلى را با وى انجام داده است.
فصل جارى، دهمين فصلى است كه مهدوى كيا در آلمان توپ مى زند. وى كه هم اكنون در اينتراخت فرانكفورت بازى مى كند، هشت سال عضو هامبورگ بود و در اين تيم ۲۶ گل در ۲۱۱ مسابقه به ثمر رساند.
اين بازيكن ۳۰ ساله يك فصل را هم در بوخوم سپرى كرده است.
اما بعد از اين همه سال آيا كاپيتان تيم ملى ايران دلش براى وطنش تنگ نشده است؟
»شما هميشه دلتان براى كشورتان تنگ مى شود . ايران جاى فوق العاده اى است. خانواده و دوستانم در آنجا هستند اما از زندگى در آلمان هم خيلى راضى هستم چون جاى بسيار خوبى است و مردمان بسيار خوبى هم دارد.»
احساسى كه مهدوى كيا از زندگى در آلمان دارد بى ترديد دليل تصميم او براى ماندن در اين كشور در تابستان گذشته بود.
وى كه به خاطر حضور موفقش در هامبورگ محبوبيت بسيارى به دست آورد فصل گذشته رفتن به تيم رقيب يعنى اينتراخت را انتخاب كرد.
مردى كه ۱۰۳ بازى ملى براى تيم ايران دارد، در اين باره گفت:«هريبرت بروخهاگن رييس و فريدهلم فانكل سرمربى باشگاه اينتراخت فرانكفورت تمايل زيادى براى جذب من داشتند.اينتراخت يك باشگاه خوب با ورزشگاه«فوق العاده اى است كه هواداران مشتاق و شهرت زيادى دارد.اين تيم درحال پيشرفت است. دوست دارم به اين تيم براى بازگشت به جايى كه به آن تعلق دارد، كمك كنم.»
مهدوى كيا قبل از پيوستن به بوخوم در سال ۱۹۹۹ و ورود به بوندس ليگا، به همراه پرسپوليس تهران به قهرمانى در ليگ ايران در سال هاى ۱۹۹۷ و ۱۹۹۶ و ۱۹۹۹ رسيده بود بنابراين بهترين فرد براى تحليل تفاوت هاى فوتبال ايران و آلمان است.
»قطعاً بوندس ليگا بسيار حرفه اى تر است. ورزشگاه هاى آن مدرن تر هستند و سطح مسابقات بسيار بالاست. اگر در هر مسابقه اى كه بازى مى كنيد،نهايت تلاش خود را انجام ندهيد، افت خواهيد كرد. وقت نفس كشيدن نداريد و نبايد تمركز خود را از دست بدهيد. علاقه مردم آلمان به فوتبال به اندازه ايرانى هاست.مردم ايران عاشق فوتبال هستند و به همين دليل ورزشگاه ها هميشه پر هستند.» در اثبات حرف هاى مهدوى كيا، ۴۵ هزار نفر براى تماشاى مسابقه ايران مقابل سوريه در مقدماتى جام جهانى ۲۰۱۰ كه اوايل فوريه در تهران برگزار شد به ورزشگاه رفتند اما بعد از اينكه كاپيتان بوندس ليگايى اين تيم و بازيكنانش نتوانستند نتيجه اى بهتر از تساوى بدون گل كسب كنند،با نااميدى به خانه بازگشتند.
»ما مى خواستيم با پيروزى شروع كنيم اما بايد خودمان را بالا بكشيم و به آينده نگاه كنيم. ما صعود به مرحله نهايى مسابقات جام جهانى را مى خواهيم و همه اعضاى تيم نهايت تلاش خود را براى رسيدن به اين هدف انجام مى دهند.»
با نگاهى به گروه پنجم مسابقات مقدماتى جام جهانى ۲۰۱۰ درمى يابيم كه ايران شانس خوبى براى راه يافتن به جام جهانى براى چهارمين بار دارد.
تيم هاى همگروه ايران يعنى امارات وكويت هر كدام فقط يك بار سابقه حضور در جام جهانى را دارند اما سال هاى زيادى از آن زمان گذشته است.
»با وجود اين آنها حريفان ما هستند. بايد آنها را جدى بگيريم.وقتى هدف بزرگى مثل صعود به جام جهانى داريد بايد در هر مسابقه بيش از ۱۰۰ درصد تلاش كنيد. آسان نخواهد بود اما اين كار را انجام مى دهيم.»
علاقه مندان به فوتبال در ايران بعد از تماشاى حضور اين تيم در جام هاى جهانى ۱۹۹۸ و ۱۹۷۸ و ۲۰۰۶ و به خصوص بعد از حذف زودهنگام اين تيم در مرحله يك چهارم نهايى جام ملت هاى ۲۰۰۷ آسيا، بى صبرانه منتظر ديدن تيمشان در مسابقات ۲۰۱۰ هستند.
»من خاطرات خوبى از اين مسابقات ندارم چون بايد بهتر از اينها بازى مى كرديم اما موفقيت و شكست جزيى از فوتبال است. گاهى شما در اوج هستيد و گاهى بر عكس. در حال حاضر تمام توجه ما به صعود به جام جهانى ۲۰۱۰ در آفريقاى جنوبى است.» با توجه به حضور توفانى كره جنوبى در مسابقات جام جهانى ۲۰۰۲ شايد ايران بتواند دومين تيم آسيا باشد كه به نيمه نهايى جام جهانى مى رسد.
بهترين بازيكن سال ۲۰۰۳ آسيا ادامه داد:«اميدوارم صعود كنيم و شايد با حضور خود عده اى را شگفت زده كرديم اما تيم هاى ژاپن، كره جنوبى يا چين خيلى خوب خود را آماده خواهند كرد و به پيشرفت خود ادامه مى دهند اگرچه مدعيان قهرمانى بار ديگر اروپايى ها و شايد تعدادى از تيم هاى آفريقايى باشند.»